منظور از دهکده لجستیک چیست؟

به دلیل زیادشدن واردات و صادرات کالا در هر کشور، دولت‌ها به فکر افتادند که مراکزی را احداث کنند تا در آنجا همه کارهای ورود، انبار و ترخیص کالا به‌صورت یکجا انجام شود. این مکان باید قابلیت برقراری ارتباط با گمرک را از طریق قطار، کامیون و سایر وسایل نقلیه سنگین و سبک را داشته باشد. بدین ترتیب در زمان و هزینه دولت برای واردات و صادرات مواد موردنیاز مردم صرفه‌جویی خواهد شد و خدماتی بهتری به واردکنندگان و صادرکنندگان کالا ارائه می‌شود. در این مقاله قصد داریم به سوال منظور از دهکده لجستیک چیست؟ به طور کامل پاسخ دهیم، پس لطفا تا پایان مقاله با ما همراه باشید.

مفهوم دهکده لجستیک

به مرکز پیشرفته بار که به‌عنوان یک مدل بین‌المللی در سراسر دنیا از آن یاد می‌کنند دهکده لجستیک گفته می‌شود. در مفهوم ساده‌تر، دهکده لجستیک به جایی گفته می‌شود که یک مرکز بار بسیار پیشرفته است که برای انجام فعالیت‌های لازم در سطح بین‌المللی و داخلی جهت بهینه‌سازی و کاهش هزینه در فرایندهای پذیرش و ترخیص کالا به‌صورت متمرکز است عمل می‌کند. این مرکز از ظرفیت بالایی جهت‌پذیرش بار و کالا برخوردار است. ورود و خروج کالا از این مکان با استفاده از خطوط ریلی و جاده‌ای انجام می‌گیرد. این مکان باید با گمرک منطقه نیز مرتبط باشد تا پذیرش و ترخیص کالا در آن به‌سادگی انجام گیرد.

از امکانات موجود در دهکده لجستیک می‌توان به سردخانه، امکانات مناسب جهت بسته‌بندی صحیح کالا، انبار عمومی و... اشاره کرد. احداث این نوع مکان‌ها به همکاری نهاد‌های مختلف نیاز دارد که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به وزارت راه و شهرسازی، راه‌آهن، راهداری و پایانه مرزی اشاره کرد.

معیارهای مهم برای انتخاب محل احداث دهکده لجستیک

امکان احداث دهکده لجستیک در هرجایی ممکن نیست زیرا باید آن مکان پتانسیل لازم را داشته باشد. در ادامه مهم‌ترین معیارهای لازم برای احداث دهکده لجستیک را بیان می‌کنیم.

· وضعیت و شرایط شهرهای اطراف دهکده

· وجود شرایط رقابتی در منطقه

· وجود شرایط مناسب فیزیکی در ساختار منطقه

· امکان توسعه مکان موردنظر

· وجود زیرساخت و شرایط مناسب جهت احداث انواع ترمینال در آنجا

· سطح دریافت دستمزد مردم بومی

· سطح مهارت مردم منطقه در کارهای مربوط به دهکده لجستیک

· قیمت زمین در منطقه موردنظر

· امکان انجام سرمایه‌گذاری خارجی در آنجا

· وجود مرکزهایی جهت تحقیق و توسعه در مکان موردنظر

· وجود تکنولوژی لازم جهت راه‌اندازی و اداره دهکده

· امکان پیاده‌سازی برنامه توسعه منابع انسانی

· وجود زمینه تولیدات صنعتی با استفاده از تکنولوژی‌های پیشرفته

· دارابودن زیرساخت‌های فناوری از اطلاعات بندرها

دهکده لجستیک باید چه ویژگی‌هایی داشته باشد؟

دهکده‌های لجستیک برای ارائه خدمات بهتر و مناسب باید تعدادی ویژگی داشته باشند که در ادامه به آن‌ها اشاره خواهیم کرد.

· ظرفیت بالا در پذیرش کالا

· سطح عملکرد بالا

· فعالیت در زمینه‌های بین‌المللی کالا (اعم از واردات، صادرات و ترانزیت)

· قابلیت دسترسی به مسیر ریلی و جاده‌ای

· برخورداری از انبار و امکان نگهداری کالا

· امکان انجام تخلیه و توزیع کالا

· ارائه خدماتی چون ارزش افزوده

· انجام قانونی و دقیق بازرسی کالا

· انجام کنترل و سایر تشریفات گمرک

· برخورداری از بندر خشک

*بندر خشک یا بندر داخلی به مکانی گفته می‌شود که یک بندر چندمنظوره است و با استفاده از راه‌های زمینی و ریلی به بندرهای دریایی که همه ما می‌شناسیم متصل می‌شود. هدف اصلی این مرکز انتقال و دریافت کالا از بندر دریایی و توزیع بین مراکز داخل کشور و برعکس است. از این نوع بندر برای جمع‌آوری و انبار کالاها نیز استفاده می‌شود. به‌طورکلی بندر خشک کمک شایانی به صادرات و واردات کالا از راه زمینی و دریایی می‌کند.

انواع خدماتی که توسط دهکده لجستیک ارائه می‌شوند

به‌طورکلی خدماتی که در دهکده لجستیک ارائه می‌شوند در 4 گروه دسته می‌گیرند:

1. ارائه خدمات و امکانات زیربنایی که از جمله آن می‌توان به ارتباطات، معابر، آب و فاضلاب، انرژی و... اشاره کرد.

2. ارائه خدمات لجستیک پایه که شامل خدماتی چون حمل‌ونقل، بارگیری و تخلیه، جابه‌جایی بار بین وسایل نقلیه و تغییر ناوگان، نگهداری کالا در انبار عمومی، نگهداری کالاهای سفارشی بدون بروز مشکل، نگهداری بار مایع در مخزن‌های مخصوص و امکانات پایه برای توزیع کالا است.

3. دارای خدمات ارزش افزوده باشد که به معنی جمع‌آوری بار خرد، بازرسی کالا، بسته‌بندی کالا پیش از خروج از مرکز، بارگیری و تخلیه انواع بار از کانتینرها، انجام عملیات مربوط به بار عمومی و بار فله به‌صورت غیر کانتینر، ترخیص کالاها، ارسال کالا، نگهداری و تعمیر وسایل نقلیه مخصوص حمل بار و انواع کانتینر، تامین سوخت وسایل نقلیه حمل بار و ارائه خدمات ارتباطی است.

4. ارائه خدمات تجاری و مالی که شامل مواردی مانند خدمات بیمه، بانک، امنیت رانندگان و کارکنان، اقامت رانندگان و سایر ساکنین و درمان است.

جایگاه دهکده لجستیک در بین سایر مراکز لجستیک چگونه است؟

برای توضیح جایگاه دهکده لجستیک در میان سایر مراکز بهتر است به یک نمودار اشاره کنیم. همان‌طور که در نمودار مشخص است حجم عملکرد هر مرکز مشخص نشده و فقط در یک دسته‌بندی ساده همه مراکز لجستیک نمایش داده شده‌اند. این دسته‌بندی بر اساس مواردی چون کارکرد لجستیکی، محیط جغرافیایی و دسترسی به نوع وسایل نقلیه انجام‌گرفته است.

مواردی که با رنگ طوسی نمایش داده شده‌اند تحت‌نظر ستاد مرکز لجستیک کشور ایجاد شده و به شبکه لجستیک کشور پیوسته‌اند که دهکده لجستیک نیز جزو این دسته است. مراکز لجستیکی که با رنگ سورمه‌ای مشخص شده‌اند به‌صورت مستقل از این ستاد به کار خود ادامه می‌دهند.

کلام آخر

ازآنجایی‌که هرروزه زندگی به سمت سرعت گرفتن پیش می‌رود، باید این ویژگی در سیستم واردات، حمل‌ونقل و صادرات کالا نیز اجرا شود. برای سرعت بخشید به این فرایندها طرحی به نام مراکز لجستیک در سراسر دنیا در حال اجرا است که ایران نیز به آن دامن زده است. استفاده از این سیستم باعث تقویت عملکرد بین‌المللی کشورها می‌شود زیرا برنامه‌ریزی ورود و خروج کالا بادقت بیشتری انجام خواهد گرفت.

با احداث مراکز لجستیک و منحصرا دهکده لجستیک، تمام‌کارهای لازم برای واردات، انبارداری، صدور بارنامه، صادرات، بارگیری و... که برای یک تجارت لازم است در این مراکز به‌راحتی انجام می‌گیرد. انجام چنین کارهایی در صورت اجرا در یک محیط متمرکز باعث صرفه‌جویی زیادی در وقت و هزینه شرکت‌های و دولت شده است. امیدواریم با مطالعه این مقاله اطلاعات مفیدی درباره دهکده لجستیک کسب کرده باشید.